Ժամանակի ճոճանակ

Բջնին պարզապես գյուղ չէ․ այն վայր է, որտեղ պատմությունը բառացիորեն մեր աչքի առաջ է։ Բջնիի բերդը դարեր շարունակ եղել է տարածաշրջանի կարևոր պատմական կենտրոններից մեկը, սակայն այսօր այցելուները հիմնականում պարզապես դիտում են այն՝ առանց իրականում «ապրելու» այդ պատմությունը։

«Ժամանակի ճոճանակը» փոքր, բայց յուրահատուկ հանրային արվեստային և կրթական ինստալացիա է, որը կտեղադրվի Բջնիի բերդի հարակից տարածքում։

Մենք ցանկանում ենք ստեղծել փայտից և տեղական/մատչելի նյութերից պատրաստված գեղեցիկ, ժամանակակից ճոճանակ, որը միաժամանակ կլինի հանգստանալու, լուսանկարվելու և պատմություն բացահայտելու վայր։ Ճոճանակին մոտ կլինի ականջակալների համար նախատեսված փոքր կայան։ Այցելուն նստում է ճոճանակին, վերցնում ականջակալները և սկսում է լսել Բջնիի պատմությունը՝ ոչ թե որպես սովորական էքսկուրսիա, այլ որպես ձայնային ճանապարհորդություն ժամանակի միջով։

Մի քանի րոպեի ընթացքում նա կարող է լսել հին Բջնիի առօրյայի ձայները, բերդի կյանքը, զինվորների քայլերը, զենքերի բախումը, շուկայի ու գյուղի ձայները, պատմություններ բերդի և այնտեղ ապրած մարդկանց մասին։ Պատմությունը կստեղծվի ձայնային էֆեկտների, պատմողի և իրական պատմական փաստերի համադրությամբ։

Իսկ պատմության վերջում ձայները կլռեն, և այցելուն կլսի մեկ պարզ ուղերձ՝ «Դարերի ընթացքում մարդիկ կռվել են այս հողի համար։ Այսօր մենք այստեղ ենք՝ այն պահպանելու, ճանաչելու և խաղաղ ապրելու համար»։

Այսպիսով ճոճանակը դառնում է ոչ միայն զբոսաշրջային հետաքրքիր կետ, այլև խաղաղության խորհրդանիշ․ այն կապում է Բջնիի անցյալը, ներկան և ապագան։

Նախագծի առանձնահատկությունն այն է, որ մեծ ենթակառուցվածք կամ մեծ բյուջե չի պահանջվում։ Փոքրիկ բյուջեով հնարավոր է ստեղծել առաջին ինստալացիան՝ տեղական վարպետների և երիտասարդների ներգրավմամբ, իսկ հետագայում նույն գաղափարը կարելի է կիրառել Հայաստանի այլ պատմական վայրերում՝ յուրաքանչյուր վայրի սեփական ձայնային պատմությամբ։

Նստիր։ Ճոճվիր։ Փակիր աչքերդ։ Եվ մի քանի րոպեով վերադարձիր Բջնիի անցյալ։

Ֆինանսավորված Yerevan կողմից (September 2026)